Cắt sắt là việc hằng ngày của thợ cơ khí, thợ hàn, thợ nhôm kính và đội thi công. Cắt đúng kỹ thuật giúp đường cắt vuông, ít bavia, tiết kiệm đá cắt và quan trọng nhất là an toàn. Bài này hướng dẫn cách chọn máy, chuẩn bị và các bước cắt sắt bằng máy cắt sắt bàn và máy cắt cầm tay, kể cả cắt góc 45 độ.
1. Chọn máy cắt sắt bàn hay máy cắt cầm tay?
Máy cắt sắt bàn 355mm
Máy cắt sắt bàn dùng đá cắt 355mm, có ê tô kẹp phôi và đế đứng vững nên cắt sắt hộp, thép hình, ống thép nhanh và vuông. Đây là lựa chọn cho xưởng cơ khí, cửa sắt, khung kèo và công trình cắt nhiều.
| Model | Công suất | Cỡ đá | Tốc độ không tải |
|---|---|---|---|
| FEG EG-932 | 2.400W | 355mm | 3.900 vòng/phút |
| FEG EG-936B | 2.600W | 355mm | 4.100 vòng/phút |
| FEG EG-935E | 2.800W | 355mm | 3.800 vòng/phút |
| GOMES GB-9361 | 2.350W | 355mm | 3.800 vòng/phút |
Máy cắt cầm tay (máy mài góc)
Khi cần cắt tại chỗ – cắt sắt trên mái, cắt bu lông, cắt thép tấm mỏng, cắt sửa nhanh – thợ dùng máy mài góc 100–125mm lắp đá cắt mỏng. Ví dụ FEG EG-913B (850W, 12.000 vòng/phút) hoặc máy tay dài FEG EG-919 (1.050W) cho tư thế cầm chắc hơn.
2. Chuẩn bị trước khi cắt
- Đồ bảo hộ: kính hoặc mặt nạ che mặt, găng tay, chụp tai, quần áo dài tay, không đeo khăn hay đồ dễ cuốn vào máy.
- Kiểm tra đá cắt: đúng đường kính (355mm cho máy bàn, 100–125mm cho máy cầm tay), không nứt mẻ, còn hạn dùng, tốc độ cho phép ghi trên đá phải bằng hoặc cao hơn tốc độ của máy.
- Chọn đúng đá: đá cắt thép, inox AVATAR AV-DC cho sắt và inox; đá mài dùng để mài, không dùng để cắt.
- Mặt bằng: đặt máy bàn trên nền phẳng, chắc; dọn vật dễ cháy khỏi hướng tia lửa.
- Điện: dây nguồn đủ tiết diện, có cầu dao chống giật; không để dây vắt qua đường cắt.
3. Các bước cắt sắt bằng máy cắt bàn
- Đo và vạch dấu bằng bút kim loại hoặc phấn đá.
- Đặt phôi áp sát thành ê tô, đầu cần cắt đúng vạch; siết ê tô thật chặt. Phôi dài phải có giá đỡ phía ngoài cho ngang bằng mặt bàn.
- Bật máy khi đá chưa chạm phôi, chờ đá quay đủ tốc độ.
- Hạ tay cắt từ từ, để đá tự ăn vào sắt. Không ép mạnh – ép mạnh làm đá mòn nhanh, cháy đen mép cắt và dễ vỡ đá.
- Cắt xong, nhả công tắc, giữ tay cắt cho tới khi đá dừng hẳn rồi mới nâng lên và tháo phôi. Mép cắt rất nóng, không chạm tay trần.
4. Cách cắt sắt 45 độ
Cắt góc 45 độ để ghép khung cửa, khung tranh, khung kệ. Nới bu lông ê tô, xoay ê tô theo thang chia độ tới 45°, siết lại thật chặt. Nên cắt thử hai đoạn sắt thừa rồi ghép lại kiểm tra bằng thước ê ke: nếu góc ghép chưa vuông, chỉnh ê tô thêm một chút và cắt thử lại. Khi đã chuẩn, đánh dấu vị trí ê tô để lần sau cắt nhanh hơn.
5. Cắt sắt bằng máy cầm tay
- Luôn lắp chụp bảo vệ và tay cầm phụ, cầm máy bằng hai tay.
- Kẹp phôi bằng ê tô hoặc kẹp chữ C, không giữ phôi bằng tay hay chân.
- Cắt theo đường thẳng, không bẻ lái giữa chừng – đá cắt mỏng rất dễ vỡ khi bị vặn.
- Đứng lệch khỏi mặt phẳng quay của đá, hướng tia lửa ra xa người và vật dễ cháy.
6. Đá cắt hay lưỡi cắt hợp kim?
Đá cắt rẻ, cắt được nhiều loại sắt và inox, phù hợp đa số máy cắt bàn phổ thông. Lưỡi cắt hợp kim cắt nhanh, ít bavia và ít bụi hơn nhưng chỉ dùng trên máy được thiết kế cho lưỡi hợp kim (máy cắt tua chậm). Tuyệt đối không lắp lưỡi hợp kim hay lưỡi cưa gỗ lên máy cắt đá tốc độ cao.
7. Lỗi thường gặp và cách khắc phục
| Lỗi | Nguyên nhân | Cách khắc phục |
|---|---|---|
| Đường cắt không vuông | Ê tô lỏng, đá mòn lệch, phôi không áp sát | Siết ê tô, kiểm tra góc bằng ê ke, thay đá |
| Mép cắt cháy đen, nhiều bavia | Ép quá mạnh, đá không phù hợp | Hạ lực ép, dùng đá cắt đúng loại sắt/inox |
| Máy yếu, nóng nhanh | Chổi than mòn, điện yếu, cắt liên tục quá lâu | Nghỉ máy, kiểm tra chổi than, dùng dây điện đủ tải |
| Đá rung, kêu lạ | Đá nứt, lắp sai mặt bích | Dừng máy ngay, thay đá mới, lắp lại đúng chiều |
8. Bảo dưỡng máy cắt sắt
Thổi sạch bụi sắt ở khe gió động cơ sau mỗi ca làm, kiểm tra chổi than định kỳ, tra dầu trục xoay tay cắt và ê tô. Khi máy có dấu hiệu bất thường, hãy mang tới đại lý hoặc trung tâm bảo hành Viễn Đông để kiểm tra bằng linh kiện chính hãng.
Câu hỏi thường gặp
Máy cắt sắt bàn bao nhiêu W là đủ?
Với đá 355mm, các máy 2.300–2.800W đáp ứng tốt việc cắt sắt hộp, thép hình trong xưởng và công trình. Cắt nhiều, phôi dày nên chọn máy công suất cao hơn như FEG EG-935E (2.800W).
Máy cắt sắt có cắt được inox không?
Có, nhưng nên dùng đá cắt dành cho inox để mép cắt ít cháy và không nhiễm bẩn bề mặt inox.
Khi nào cần thay đá cắt?
Thay khi đá mòn tới mức không cắt hết chiều dày phôi, khi đá bị nứt, mẻ, cong vênh hoặc sau khi máy bị va đập mạnh.
Cần tư vấn chọn máy?
Kỹ sư Viễn Đông hỗ trợ miễn phí
Danh mục sản phẩm liên quan
Cần tư vấn chọn máy? Gọi 0967 953 136 hoặc xem Chọn máy theo công việc.
Bài viết liên quan
Cách dùng máy mài góc an toàn: cắt sắt, mài mối hàn, đánh rỉ đúng kỹ thuậtChọn máy mài góc 100mm hay 125mm, chọn đá cắt, đá mài, nhám xếp đúng việc; cách lắp đĩa, tư thế an…
Đá cắt loại nào tốt? Chọn đá cho sắt, inox và bê tôngSo sánh đá cắt thép inox AVATAR, đá cắt HAYNER và đá mài thép. Chọn đá cắt theo vật liệu, cỡ máy…
Lưỡi cắt loại nào tốt? Chọn lưỡi cho gạch, sắt và gỗSo sánh lưỡi cắt gạch 105mm, 114mm, lưỡi đa năng, lưỡi cắt khô và lưỡi cưa gỗ AVATAR, HAYNER. Chọn lưỡi theo…