Trong cùng một giỏ phụ kiện cho máy mài, đá cắt, đá mài, đĩa nhám xếp và bát mài trông có vẻ giống nhau nhưng làm việc hoàn toàn khác nhau. Lắp nhầm loại là nguyên nhân của phần lớn sự cố vỡ đá và hỏng bề mặt. Bài này giúp bạn phân biệt từng nhóm, biết khi nào dùng loại nào, lắp đá đúng cách và kiểm tra đá trước khi chạy máy. Mô tả sản phẩm cụ thể chỉ nêu quy cách ghi trên trang sản phẩm AVATAR và HAYNER; phần kỹ thuật chung là kiến thức phổ thông.
1. Năm nhóm phụ kiện cho máy mài
| Nhóm | Việc chính | Mẫu trên Viễn Đông |
|---|---|---|
| Đá cắt (mỏng) | Cắt thẳng thép, inox | Đá cắt thép, Inox AVATAR AV-DC; Đá cắt HAYNER HN-DC |
| Đá mài (dày) | Mài mối hàn, mài phá, làm phẳng | Đá mài thép, Inox AVATAR AV-DM |
| Đá mài đá | Mài đá granite, marble | Đá mài Granite và Marble AVATAR 103x3x16 mm |
| Đĩa nhám xếp | Mài và làm nhẵn bề mặt sắt, gỗ | Đĩa nhám xếp HAYNER HN-RX25 |
| Bát mài | Mài bề mặt | Bát mài AVATAR AV-BM1012 |
| Giấy nhám tròn cho máy chà tường | Chà tường, bả | Giấy nhám tròn cho máy trà tường AVATAR AV-GNT-02 |
2. Đá cắt và đá mài: khác nhau ở đâu?
Đá cắt rất mỏng, chịu lực theo hướng cạnh để cắt thẳng; đá mài dày hơn nhiều, chịu được lực ép lên bề mặt. Theo quy cách trên trang sản phẩm, đá cắt của AVATAR có độ dày 1,5 đến 3 mm tùy cỡ, còn đá mài thép, inox Đá mài thép, Inox AVATAR AV-DM dày 6 mm với các cỡ 100, 125, 150 và 180 mm. Sự khác biệt về độ dày cho thấy hai loại có mục đích khác nhau: đá cắt để cắt, đá mài để mài.
Không dùng đá cắt để mài mặt bên hay mài phẳng, và không dùng đá mài để cắt sâu. Đá cắt mỏng chịu lực uốn kém, dễ vỡ khi bị ép ngang; đá mài dày cắt chậm, sinh nhiệt và dễ kẹt.
3. Quy cách đá mài AVATAR
Đá mài thép, inox AVATAR có quy cách: AV-DM100 (100 mm, dày 6 mm, lỗ 16 mm), AV-DM125 (125 mm, dày 6 mm, lỗ 22,23 mm), AV-DM150 (150 mm, dày 6 mm, lỗ 22,23 mm) và AV-DM180 (180 mm, dày 6 mm, lỗ 22,23 mm). Hãy chọn cỡ không vượt cỡ đá tối đa của máy. Ví dụ máy mài Máy mài tay dài 100mm FEG EG-914S có cỡ đá 100 mm với 6 tốc độ, còn Máy mài 125mm FEG EG-925B có cỡ đá 125 mm.
4. Đá mài granite và marble
Đá mài Granite và Marble AVATAR 103x3x16 mm là đá mài dành cho đá granite và marble, kích thước 103 mm, dày 3 mm, lỗ 16 mm theo trang sản phẩm. Loại này dùng để xử lý bề mặt đá tự nhiên; không thay thế cho đá mài thép.
5. Đĩa nhám xếp và giấy nhám
Đĩa nhám xếp Đĩa nhám xếp HAYNER HN-RX25 của HAYNER có cỡ 100 mm, cốt sợi thủy tinh, và trang sản phẩm ghi dùng cho sắt và gỗ. Đĩa nhám xếp mài nhanh nhưng bề mặt mịn hơn đá mài; thường dùng khi cần làm phẳng rồi làm nhẵn. Giấy nhám tròn cho máy trà tường AVATAR AV-GNT-02 là giấy nhám tròn dùng cho máy chà tường, có các cỡ nhám 120, 180, 240 và 400. Số càng lớn thì hạt nhám càng mịn: hạt thô (120) để chà phá, hạt mịn (400) để hoàn thiện.
6. Quy trình lắp đá an toàn
- Rút phích điện hoặc rút pin trước khi thay đá.
- Kiểm tra đá bằng mắt: không nứt, không mẻ, không biến dạng.
- Đối chiếu đường kính, độ dày, lỗ trục và tốc độ tối đa ghi trên đá với thông số máy.
- Lắp vòng đệm và đai ốc đúng chiều; siết đủ chặt bằng cờ lê đi kèm, không siết quá lực.
- Lắp che chắn của máy đúng vị trí, hướng che về phía người dùng.
- Cho máy chạy không tải khoảng vài chục giây, đứng lệch khỏi mặt phẳng quay của đá để quan sát.
7. Chọn đá theo việc
| Việc | Chọn | Tránh |
|---|---|---|
| Cắt thép, inox | Đá cắt đúng cỡ máy | Dùng đá mài để cắt |
| Mài mối hàn, mài phá | Đá mài dày | Dùng đá cắt mỏng |
| Làm nhẵn sau khi mài | Đĩa nhám xếp, giấy nhám | Tiếp tục dùng đá mài thô |
| Chà tường, bả | Giấy nhám tròn cho máy chà tường | Dùng đá mài kim loại |
8. Lỗi thường gặp
- Dùng đá cắt để mài ngang hoặc đá mài để cắt sâu.
- Lắp đá lớn hơn cỡ tối đa của máy.
- Tháo che chắn của máy.
- Dùng đá ẩm, nứt hoặc quá cũ.
- Ép mạnh khi cắt khiến đá kẹt và vỡ.
9. An toàn và bảo quản
Luôn đeo kính hoặc mặt nạ bảo hộ, găng tay và bảo vệ tai. Giữ chắc máy bằng hai tay, kẹp chặt vật gia công. Không đứng thẳng hàng với mặt phẳng quay của đá. Đá liên kết hấp thụ ẩm nên cần cất nằm phẳng, nơi khô ráo, tránh va chạm. Với đá đã dùng, loại bỏ khi mòn sát mặt bích hoặc có dấu hiệu nứt.
Đối chiếu cỡ đá với các máy mài FEG
Trước khi mua đá, hãy đọc cỡ đá và tốc độ của máy ghi trên trang sản phẩm. Bảng dưới là các máy mài FEG tiêu biểu:
| Sản phẩm | Cỡ đá | Công suất | Tốc độ không tải |
|---|---|---|---|
| Máy mài 100mm(Công tắc thân) FEG EG-912B | 100mm | 850W | 12000 vòng/phút |
| Máy mài tay dài 100mm FEG EG-914S | 100mm | 750W | 11000 vòng/phút |
| Máy mài tay dài 100mm FEG EG-919 | 100mm | 1050W | 11000 vòng/phút |
| Máy mài 125mm FEG EG-925B | 125mm | 1600W | 9500 vòng/phút |
Theo tài liệu của FEG, thân máy mài dùng pin Thân máy mài FEG EG-A3M21-AG8500 có đường kính đá tối đa 107 mm và tốc độ không tải 8500 vòng/phút. Quy cách đá cắt AVATAR 107 mm (dày 1,5 mm, lỗ 16 mm) và HAYNER 107 mm (dày 2 mm, lỗ 16 mm) là các lựa chọn cho cỡ này theo trang sản phẩm. Một nguyên tắc chung: đá cắt và đá mài luôn phải có tốc độ tối đa ghi trên đá lớn hơn hoặc bằng tốc độ không tải của máy.
Ví dụ chọn vật tư cho một ca làm việc
Giả sử một xưởng cơ khí nhỏ cần cắt sắt hộp, mài mối hàn rồi làm nhẵn trước khi sơn. Quy trình hợp lý là: cắt bằng đá cắt đúng cỡ máy; mài phá mối hàn bằng đá mài dày; làm phẳng và làm nhẵn bằng đĩa nhám xếp; hoàn thiện bằng giấy nhám mịn nếu cần. Mỗi bước dùng một loại phụ kiện riêng, và đổi loại khi chuyển bước thay vì cố dùng một loại cho tất cả.
Những dấu hiệu cần dừng ngay
- Máy rung mạnh bất thường sau khi lắp đá mới: dừng máy, kiểm tra đá và vòng đệm.
- Đá phát ra tiếng lạ, tia lửa tăng đột ngột hoặc có mùi khét.
- Đá bị kẹt trong rãnh cắt: tắt máy, chờ đá ngừng quay hoàn toàn mới rút ra.
- Che chắn bị lệch hoặc nứt.
Câu hỏi thường gặp
Đá mài có dùng cho inox được không?
Trang sản phẩm AV-DM ghi là đá mài thép, inox. Nên dùng đá riêng cho inox để tránh nhiễm bẩn bề mặt.
Có thể dùng đá cắt đường kính nhỏ hơn máy không?
Đường kính nhỏ hơn thường lắp được nhưng cần giữ lỗ trục đúng và tốc độ tối đa của đá không thấp hơn tốc độ máy. Không dùng đá lớn hơn cỡ tối đa của máy.
Giấy nhám số bao nhiêu để hoàn thiện?
Số hạt càng lớn thì bề mặt càng mịn. Cỡ 120 thô, 180 trung bình, 240 và 400 mịn theo thông số của giấy nhám AV-GNT-02.
Xem thêm bài Đá cắt loại nào tốt? và danh mục đá cắt, đá mài, nhám. Cần hỗ trợ chọn đá, gọi 0967 953 136.
Cần tư vấn chọn máy?
Kỹ sư Viễn Đông hỗ trợ miễn phí
Danh mục sản phẩm liên quan
Cần tư vấn chọn máy? Gọi 0967 953 136 hoặc xem Chọn máy theo công việc.
Bài viết liên quan
Thương hiệu AVATAR: mũi khoan, đá cắt, lưỡi cắt và ngũ kim “Chính xác, chuyên nghiệp, bền”Giới thiệu chuyên sâu thương hiệu AVATAR: mũi khoan các loại, đá cắt, đá mài, lưỡi cắt gạch và lưỡi cưa gỗ,…- Đá cắt loại nào tốt? Chọn đá cho sắt, inox và bê tôngCách chọn đá cắt cho thép và inox: đối chiếu đường kính, độ dày và lỗ trục với máy mài và máy…
Cách dùng máy mài góc an toàn: cắt sắt, mài mối hàn, đánh rỉ đúng kỹ thuậtCách dùng máy mài góc an toàn: chọn đá đúng, lắp và kiểm tra, trang bị bảo hộ, tư thế, hướng tia…