Máy mài hai đá để bàn là thiết bị quen thuộc của xưởng cơ khí, xưởng mộc và gara: mài lại mũi khoan, đục, dao, mũi tuốc nơ vít, làm sạch bavia sau khi cắt và hàn, tạo hình chi tiết nhỏ. Máy gồm một động cơ có hai đầu trục, mỗi đầu lắp một đá mài, thường một đá thô và một đá mịn. Dù đơn giản, đây là thiết bị có nguy cơ tai nạn nếu dùng sai: đá vỡ, vật bị cuốn, bắn mảnh vào mắt. Bài này hướng dẫn chọn máy theo công suất và cỡ đá, lắp đặt, sử dụng, thay đá và bảo dưỡng an toàn, dựa trên thông số các mẫu GOMES trên Viễn Đông. Số liệu lấy từ trang sản phẩm; phần kỹ thuật và an toàn là kiến thức chung của nghề.
1. Ba mẫu máy mài hai đá GOMES
| Sản phẩm | Công suất | Cỡ đá | Tốc độ không tải |
|---|---|---|---|
| Máy mài 2 đá GOMES GB-180A | 180W | 125x16mm | 2.850 vòng/phút |
| Máy mài 2 đá GOMES GB-250A | 250W | 150x20mm | 2.850 vòng/phút |
| Máy mài 2 đá GOMES GB-375A | 375W | 200x20mm | 2.950 vòng/phút |
Máy mài 2 đá GOMES GB-180A (180 W, đá 125×16 mm, 2.850 vòng/phút), Máy mài 2 đá GOMES GB-250A (250 W, đá 150×20 mm, 2.850 vòng/phút) và Máy mài 2 đá GOMES GB-375A (375 W, đá 200×20 mm, 2.950 vòng/phút). Quy cách “125×16” nghĩa là đường kính đá 125 mm và bề dày 16 mm. Cỡ đá lớn và công suất lớn cho phép mài vật lớn và mài liên tục nhiều giờ; cỡ nhỏ hợp việc mài nhẹ và dụng cụ nhỏ.
2. Chọn theo công việc
| Việc | Hướng chọn |
|---|---|
| Mài mũi khoan nhỏ, dụng cụ nhỏ, mài thỉnh thoảng | Máy nhỏ như GB-180A |
| Mài dụng cụ thường xuyên trong xưởng, mài đục, dao | Máy vừa như GB-250A |
| Mài liên tục, vật lớn, bavia sau gia công | Máy lớn như GB-375A với đá 200 mm |
3. Đá thô và đá mịn
Mỗi máy có hai đá: đá hạt thô mài nhanh, bóc nhiều vật liệu, dùng để tạo hình và loại bỏ bavia; đá hạt mịn mài chậm hơn, cho bề mặt mịn và dùng khi hoàn thiện, mài sắc lưỡi cắt. Hãy mài thô trước, mịn sau. Chọn loại đá phù hợp với vật liệu: đá dành cho thép khác đá dành cho hợp kim cứng; hãy hỏi kỹ thuật viên về loại đá đi kèm và đá thay thế phù hợp với từng mẫu máy.
4. Lắp đặt máy
- Bắt chặt máy xuống bàn hoặc giá bằng bu lông; máy rung hoặc di chuyển khi mài rất nguy hiểm.
- Đặt máy ở độ cao thuận tiện, đủ ánh sáng, không để vật dễ cháy gần đó.
- Có tấm chắn mắt (kính chắn) trên mỗi đá và giá đỡ vật đặt gần mặt đá.
- Kiểm tra che chắn đá (guard) còn nguyên và gắn chắc.
- Nối nguồn điện có thiết bị chống giật; đặt công tắc ở vị trí dễ với và dễ tắt khẩn cấp.
5. Giá đỡ vật và khe hở với đá
Giá đỡ vật (tool rest) là tấm đỡ tay đặt trước mặt đá. Khe hở giữa giá đỡ và đá phải đủ nhỏ để vật không bị kẹt vào khe và cuốn theo đá; thông thường chỉ vài milimét, và phải chỉnh lại khi đá mòn dần. Không dùng máy khi giá đỡ lỏng hoặc khe hở quá lớn. Đây là nguyên nhân hàng đầu của tai nạn khi mài.
6. Kiểm tra đá trước khi dùng
- Rút điện; nhìn kỹ đá: không nứt, không mẻ, không biến dạng.
- Quay đá bằng tay: đá phải quay êm, không chạm che chắn.
- Kiểm tra đá có đúng quy cách (đường kính, dày, lỗ trục) và tốc độ tối đa ghi trên đá không thấp hơn tốc độ máy (khoảng 2.850 đến 2.950 vòng/phút theo thông số).
- Sau khi lắp đá mới, cho máy chạy không tải khoảng một phút theo hướng an toàn, đứng lệch khỏi mặt phẳng quay của đá.
7. Kỹ thuật mài đúng
- Đứng lệch sang một bên khỏi mặt phẳng quay của đá khi bật máy và khi mài.
- Đặt vật lên giá đỡ trước khi tiếp xúc với đá; tiếp xúc nhẹ nhàng, không đập vào đá.
- Mài ở mặt trước của đá, không dùng cạnh bên của đá trừ khi loại đá cho phép.
- Di chuyển vật qua lại trên mặt đá để đá mòn đều; không giữ một chỗ.
- Khi mài kim loại, làm nguội vật bằng nước thường xuyên để không quá nhiệt, đặc biệt khi mài mũi khoan và dụng cụ cắt. Không nhúng vật còn nóng đỏ vào nước nếu không cần.
- Không mài vật quá nhỏ bằng tay trần; dùng kìm kẹp.
8. Mài sắc mũi khoan và dụng cụ cắt
Với mũi khoan: giữ đúng góc đầu mũi, mài đều hai cạnh cắt và giữ lưỡi cắt đối xứng; mài lệch làm lỗ khoan lệch và mũi chóng gãy. Với đục và dao: giữ góc mài đều theo hình dạng ban đầu, mài từng nhịp ngắn và nhúng nguội thường xuyên. Mài thô tạo hình, rồi mài mịn để hoàn thiện cạnh cắt.
9. Thay đá
- Rút điện hoàn toàn trước khi thay đá.
- Tháo đai ốc và mặt bích, nhớ chiều đai ốc (ren ở hai đầu có thể ngược chiều nhau theo hướng dẫn của máy).
- Lắp đá mới đúng quy cách cùng với mặt bích đúng loại; siết đủ chặt, không siết quá lực.
- Lắp lại che chắn; chạy thử không tải.
- Chỉnh lại giá đỡ vật cho khe hở nhỏ.
10. Sửa lại mặt đá
Đá mài lâu ngày bị bám phoi, tròn cạnh hoặc không đều. Dùng dụng cụ sửa đá chuyên dụng để làm sạch và tạo lại mặt đá; không dùng vật không phù hợp. Sau khi sửa đá, kiểm tra lại khe hở giá đỡ.
11. Trang bị bảo hộ
- Kính bảo hộ (ngay cả khi có tấm chắn mắt), tốt hơn là mặt nạ che mặt.
- Khẩu trang chống bụi khi mài lâu hoặc mài vật liệu tạo bụi.
- Bảo vệ tai khi mài lâu.
- Không đeo găng bằng vải, không mặc áo rộng hoặc đeo trang sức; buộc tóc dài.
12. Bảo dưỡng
Làm sạch bụi mài và phoi kim loại khỏi thân máy và khe thông gió sau mỗi ca; kiểm tra đá, che chắn, giá đỡ, kính chắn và dây điện; thay đá khi mòn gần mặt bích hoặc nứt. Cất máy nơi khô ráo.
Ví dụ lập quy trình mài mũi khoan
- Kiểm tra mũi: đo đường kính, nhìn đầu mũi và hai cạnh cắt xem mòn hay mẻ.
- Thấm nước cho mũi nguội; chọn đá mịn để mài hoàn thiện.
- Giữ mũi bằng hai tay, tựa lên giá đỡ, đưa đầu mũi vào đá với góc đúng.
- Mài từng nhịp ngắn, xoay nhẹ mũi để hai cạnh cắt đối xứng, nhúng nguội sau mỗi vài nhịp.
- Kiểm tra đối xứng bằng mắt hoặc dưỡng; thử khoan trên vật liệu thừa.
Những lỗi khi mài làm hỏng dụng cụ
- Mài quá nóng, đổi màu xanh hoặc xanh tím ở lưỡi, làm mất độ cứng.
- Mài lệch góc, làm lưỡi cắt kém hoặc lệch.
- Ép mạnh làm đá mòn nhanh và rung.
- Dùng đá không đúng loại cho dụng cụ.
Mài an toàn khi làm việc cùng nhiều người
Trong xưởng đông người, hãy bố trí máy mài ở khu vực riêng, có biển cảnh báo và không để người đi lại sau lưng người đang mài. Người đang mài phải đeo bảo hộ đầy đủ, và người đứng gần cũng cần đeo kính. Khi thay đá hoặc điều chỉnh máy, luôn rút điện và treo biển thông báo.
Câu hỏi thường gặp
Máy mài hai đá có mài được dao, đục, mũi khoan không?
Có, và đó là công dụng chính. Cần giữ đúng góc mài và làm nguội vật thường xuyên để không mất độ cứng.
Đá thô và đá mịn dùng thế nào?
Mài thô để tạo hình và loại bỏ bavia; mài mịn để hoàn thiện và làm sắc cạnh cắt.
Mua ở đâu?
Xem danh mục máy mài 2 đá hoặc gọi 0967 953 136; xem thêm Bộ máy cho xưởng cơ khí nhỏ.
Cần tư vấn chọn máy?
Kỹ sư Viễn Đông hỗ trợ miễn phí
Danh mục sản phẩm liên quan
Cần tư vấn chọn máy? Gọi 0967 953 136 hoặc xem Chọn máy theo công việc.