
Khi xem thông số máy siết bu lông, con số nổi bật nhất luôn là lực siết, đơn vị Nm: 250 Nm, 380 Nm, 550 Nm, 800 Nm. Con số lớn gây ấn tượng, nhưng nhiều người mua và dùng mà không hiểu Nm thật sự là gì, nên dễ chọn máy quá yếu hoặc quá mạnh cho việc của mình, hoặc dùng máy siết với lực không đúng chuẩn của bu lông. Bài này giải thích Nm là gì, đọc thông số máy siết ốc và chuyên vít dùng pin của FEG và GOMES trên Viễn Đông, phân biệt đầu 1/2 inch với đầu lục giác 1/4 inch, và lưu ý quan trọng giữa lực siết tối đa của máy với lực siết đúng chuẩn của bu lông. Số liệu máy lấy từ trang sản phẩm và tài liệu của FEG; phần giải thích mô men xoắn là kiến thức cơ bản.
1. Nm là gì?
Nm (niutơn mét) là đơn vị của mô men xoắn: tác dụng làm quay một vật quanh trục. Mô men bằng lực nhân với khoảng cách từ điểm đặt lực đến trục. Ví dụ dễ hình dung: tác dụng một lực 100 N vào cờ lê có cán dài 0,5 m cho mô men 50 Nm; cán dài gấp đôi thì cùng lực cho mô men gấp đôi. Máy siết ốc tạo mô men bằng động cơ thay cho sức người. Con số Nm trên máy cho biết máy có thể tạo mô men lớn đến mức nào, quyết định máy vặn được bu lông cỡ nào và chặt đến đâu.
2. Hai nhóm máy: chuyên vít và siết ốc
Máy chuyên vít có đầu nối nhanh lục giác 1/4 inch, dùng đầu vít, phù hợp bắt vít nhanh và việc lắp ráp. Máy siết ốc có đầu 1/2 inch để lắp đầu khẩu, dùng cho bu lông và đai ốc cỡ lớn. Trên Viễn Đông:
| Sản phẩm | Lực siết max | Đầu cặp | Điện áp |
|---|---|---|---|
| Thân máy chuyên vít FEG EG-A3M21-IS220 | 140/220Nm | Nối nhanh chân lục giác 1/4inch | 21V |
| Thân máy chuyên vít FEG EG-AM21-S250 | 250Nm | Nối nhanh chân lục giác 1/4inch | 21V |
| Thân máy siết ốc FEG EG-A3M21-IW350 | 250/350Nm | 1/2inch | 21V |
| Thân máy siết ốc FEG EG-A2M21-IW380 | 380Nm | 1/2inch | 21V |
| Thân máy siết ốc FEG EG-AM21-IW400 | 400Nm | 1/2inch | 21V |
| Thân máy siết ốc FEG EG-AM21-IW500 | 500Nm | 1/2inch | 21V |
| Thân máy siết ốc FEG EG-A3M21-IW550 | 550Nm | — | 21V. Brushless |
| Thân máy siết ốc FEG EG-A2M21-IW800 | 800Nm | 1/2inch | 21V |
Đọc bảng: hai thân máy chuyên vít Thân máy chuyên vít FEG EG-A3M21-IS220 (lực siết max 140/220 Nm) và Thân máy chuyên vít FEG EG-AM21-S250 (250 Nm) dùng đầu nối nhanh 1/4 inch. Các thân máy siết ốc dùng đầu 1/2 inch với lực siết max từ 250/350 Nm (Thân máy siết ốc FEG EG-A3M21-IW350) lên đến 800 Nm (Thân máy siết ốc FEG EG-A2M21-IW800), trong đó Thân máy siết ốc FEG EG-A3M21-IW550 ghi động cơ Brushless. Ngoài ra còn Máy siết ốc dùng pin FEG EG-21 WA/WB (lực siết 300 Nm) của FEG, và các mẫu GOMES Thân máy siết ốc 21V GOMES BM21-W300, Máy siết ốc chạy pin (Pin Li-ion) GOMES C2M21-W330, Máy siết ốc chạy pin (Pin Li-ion) GOMES B2M21-IW380.
3. Hai con số “250/350” và “140/220” nghĩa là gì?
Một số máy ghi hai mức lực siết như 140/220 Nm hoặc 250/350 Nm. Trang sản phẩm ghi hai mức mà không giải thích chi tiết; hãy xem tài liệu nhà sản xuất hoặc hỏi kỹ thuật viên Viễn Đông để biết mỗi mức áp dụng trong điều kiện nào. Tương tự, nhiều máy ghi 2 hoặc 3 nấc tốc độ; ví dụ EG-A2M21-IW380 có ba nấc 1.300, 1.850 và 2.450 vòng/phút, EG-AM21-IW500 có ba nấc 1.900, 2.320 và 2.650 vòng/phút.
4. Lực siết max khác lực siết đúng chuẩn của bu lông
Đây là điểm quan trọng nhất. Con số Nm trên máy siết thường là lực siết tối đa mà máy có thể tạo ra. Còn mỗi bu lông, đai ốc, mối ghép có một mô men siết đúng chuẩn do nhà sản xuất kết cấu hoặc xe quy định. Siết thiếu thì mối ghép lỏng, siết quá thì giãn hoặc gãy bu lông, hỏng ren. Vì vậy: máy có lực siết max lớn không có nghĩa là bạn nên siết hết cỡ. Với mối ghép quan trọng, hãy dùng cờ lê lực hoặc máy có chức năng giới hạn lực theo bảng mô men của nhà sản xuất, và tra đúng giá trị cho từng cỡ bu lông.
5. Chọn máy theo việc
| Loại việc | Hướng chọn |
|---|---|
| Bắt vít, lắp ráp, vít gỗ dài | Máy chuyên vít 1/4 inch hoặc thân khoan lực siết 55 đến 100 Nm |
| Siết bu lông cỡ trung, lắp đặt kết cấu nhẹ | Máy siết ốc lực siết khoảng 250 đến 400 Nm |
| Bu lông lớn, kết cấu thép, sửa chữa xe tải | Máy siết ốc lực siết 500 đến 800 Nm |
| Dùng cả ngày, nhiều bu lông liên tục | Máy có động cơ Brushless như EG-A3M21-IW550 và pin dung lượng lớn |
Mức lực siết trong bảng là gợi ý chung theo nhóm việc, không phải khuyến cáo cho một bu lông cụ thể; hãy tra mô men yêu cầu của mối ghép.
6. Pin và sạc cho máy siết ốc
Máy siết ốc tiêu thụ điện nhiều nên cần pin dung lượng lớn và có khả năng cấp dòng tốt. Hãy dùng pin 4.0Ah và có hai pin để thay luân phiên, kết hợp sạc nhanh; xem bài Pin, sạc loại nào tốt? và Máy dùng pin 21V: một pin cho cả bộ máy.
7. Đầu khẩu và phụ kiện
Máy siết ốc dùng đầu khẩu đúng cỡ và đúng loại; hãy hỏi kỹ thuật viên về loại đầu khẩu phù hợp với máy, vì đầu khẩu không đúng loại có thể nứt vỡ khi chịu lực lớn. Theo tài liệu của FEG, các bộ siết ốc thường kèm đầu khẩu Ø22. Kiểm tra độ rơ giữa đầu khẩu và đầu máy và thay đầu khẩu khi mòn.
8. Kỹ thuật dùng máy siết ốc
- Chọn đúng đầu khẩu, đặt vào bu lông cho khớp hoàn toàn.
- Giữ máy thẳng trục với bu lông, tránh nghiêng.
- Bắt đầu ở tốc độ thấp để đai ốc vào ren, rồi tăng tốc.
- Dừng khi bu lông đã chặt; không giữ cò kéo dài sau khi bu lông đã đủ chặt.
- Với mối ghép quan trọng, dùng cờ lê lực để siết đúng mô men cuối cùng.
9. An toàn
- Máy lực lớn có phản lực mạnh khi khởi động; giữ chắc bằng cả hai tay.
- Đeo kính bảo hộ; đầu khẩu hoặc bu lông có thể văng mảnh.
- Không dùng đầu khẩu nứt hoặc mòn.
- Rút pin khi thay đầu khẩu.
- Không dùng máy để tháo bu lông ở nơi có nguy cơ rơi vật nặng.
Cách tra mô men siết cho mối ghép
Để biết mô men siết đúng, hãy tra tài liệu của nhà sản xuất kết cấu, thiết bị hoặc xe: bảng mô men thường ghi theo đường kính bu lông và cấp bền. Không tự suy đoán từ kích thước. Với mối ghép an toàn như bánh xe, giàn giáo hoặc kết cấu chịu lực, hãy dùng cờ lê lực để siết chặt lần cuối và kiểm tra lại sau một thời gian sử dụng theo quy định.
Bảo quản máy siết ốc
Rút pin khi cất, lau sạch dầu mỡ và bụi bám ở đầu máy, kiểm tra độ rơ của đầu khẩu, không để máy rơi mạnh và không dùng khi vỏ nứt. Với pin, tuân thủ hướng dẫn sạc và bảo quản lithium-ion.
Câu hỏi thường gặp
Máy 800 Nm có siết đủ chuẩn cho mọi bu lông không?
Lực siết lớn cho khả năng siết bu lông cỡ lớn, nhưng lực siết đúng cho từng bu lông là mô men chuẩn của mối ghép. Dùng cờ lê lực khi cần độ chính xác.
Máy siết ốc khác máy khoan thế nào?
Máy siết ốc có đầu 1/2 inch cho đầu khẩu và lực siết lớn; máy khoan có đầu cặp cho mũi khoan và đầu vít. Xem bài Máy khoan cầm tay dùng pin loại nào tốt?.
Chuyên vít 1/4 inch dùng được cho bu lông lớn không?
Không nên. Bu lông lớn cần máy siết ốc đầu 1/2 inch với lực siết cao hơn.
Xem danh mục máy siết ốc dùng pin hoặc gọi 0967 953 136.
Sản phẩm trong bài
Cần tư vấn chọn máy?
Kỹ sư Viễn Đông hỗ trợ miễn phí
Danh mục sản phẩm liên quan
Cần tư vấn chọn máy? Gọi 0967 953 136 hoặc xem Chọn máy theo công việc.
Bài viết liên quan
Cách đọc thông số máy cầm tay: W, Nm, Ah, vòng/phút, lần/phútGiải thích đúng các thông số in trên máy cầm tay: công suất, tốc độ không tải và tốc độ búa, lực…
7 tiêu chí chọn máy cầm tay cho đội thợ nhỏBảy tiêu chí chọn máy cầm tay cho đội thợ nhỏ: nhu cầu việc, thông số đúng việc, pin hay điện, hệ…
Pin máy khoan loại nào tốt? Chọn 2.0Ah, 4.0Ah và sạc phù hợpCách chọn pin và sạc cho máy dùng pin 21V: đọc điện áp, dung lượng, số cell, dòng xả, kiểu chân pin…








