Lưỡi cắt là bộ phận trực tiếp “ăn” vào vật liệu, nên chọn đúng loại theo vật liệu quan trọng hơn chọn theo thương hiệu hay giá. Bài này giải thích cách các loại lưỡi được cấu tạo, mỗi loại dành cho vật liệu nào, vì sao không thể đổi chéo giữa các nhóm và cách nhận biết lưỡi đã mòn. Thông tin về từng mẫu lấy từ trang sản phẩm AVATAR và HAYNER trên Viễn Đông; phần cơ chế cắt là kiến thức chung về dụng cụ cắt.
1. Ba nhóm lưỡi theo vật liệu
- Gạch, đá, granite: lưỡi cắt có phần cắt chứa hạt mài siêu cứng; trên Viễn Đông là lưỡi cắt gạch, lưỡi đa năng của AVATAR và HAYNER.
- Gỗ: lưỡi cưa gỗ có răng; trên Viễn Đông có lưỡi cưa gỗ trắng, gỗ đỏ của AVATAR và lưỡi cưa gỗ HAYNER.
- Kim loại: đá cắt mỏng cho thép và inox, lắp trên máy mài hoặc máy cắt sắt; xem bài Đá cắt loại nào tốt?.
2. Cấu tạo lưỡi cắt kim cương
Mô tả sản phẩm của lưỡi đa năng me hoa Lưỡi cắt đa năng, me hoa AVATAR AV-LCG-105DH/AV-LCG-110DH nêu rõ lưỡi cắt gồm hai thành phần: phần thân làm từ cốt thép Mn, và phần lưỡi cắt là hỗn hợp hạt kim cương nhân tạo, bột kim loại và chất kết dính đặc biệt, được ép nóng hoặc ép nguội. Có thể hiểu nôm na: hạt kim cương rất cứng nên cắt được gạch và đá, còn kim loại kết dính giữ hạt và dần mòn đi để lộ hạt mới. Vì cơ chế này dựa vào hạt mài chứ không dựa vào răng sắc như lưỡi cưa gỗ, lưỡi kim cương cắt bằng cách mài mòn, và khác hẳn lưỡi cưa gỗ về cả hình dạng lẫn tốc độ làm việc.
3. Lưỡi cắt gạch trên Viễn Đông
Các quy cách theo trang sản phẩm:
- Lưỡi cắt gạch AVATAR 105mm AV-LCG105D/AV-LCG105W/AV-LCG-105DN: lưỡi 105 mm bản khô (105D) và bản ướt (105W).
- Lưỡi cắt gạch cao cấp GP 114mm AVATAR AV-LCG-GP114/AV-LCG-114: lưỡi 114 mm bản khô (GP114K) và bản ướt (GP114U).
- Lưỡi cắt đa năng AVATAR AV-LCG-105DN: lưỡi đa năng 105 mm.
- Lưỡi cắt đa năng cỡ 110mm AVATAR AV-LCG-110DH: lưỡi đa năng 110 mm.
- Lưỡi cắt khô AVATAR AV-150D/180D/230D: lưỡi cắt khô cỡ 150, 180, 230 mm, răng 12 mm.
- Lưỡi cắt đa năng HAYNER HN-LCG105DN/HN-LCG105DH của HAYNER: lưỡi đa năng 105 mm.
Các trang sản phẩm đều ghi đặc điểm dùng cho gạch granite, trong đó nhiều mẫu ghi “granite rất cứng”.
4. Lưỡi cưa gỗ: ý nghĩa của số răng
Lưỡi cưa gỗ cắt bằng răng. Số răng trên một lưỡi ảnh hưởng đến chất lượng cắt: ít răng cho cắt nhanh, mép thô, phù hợp cắt phá; nhiều răng cho mép mịn, phù hợp cắt hoàn thiện. Quy cách ghi theo “đường kính × số răng”:
| Nhóm | Quy cách theo trang sản phẩm |
|---|---|
| Lưỡi cưa gỗ trắng (Pro),110*40 răng AVATAR AV-TCT-D1140 (gỗ trắng, Pro) | 110×40 răng; 180×40 răng |
| Lưỡi cưa gỗ trắng AVATAR (ECO) (gỗ trắng, ECO) | 180×40 răng; 255×40 răng |
| Lưỡi cưa gỗ (đỏ) AVATAR (gỗ đỏ) | 110×30; 305×100; 305×120; 355×60 răng |
| Lưỡi cưa gỗ HAYNER HN-TCT (HAYNER) | 110×30; 180×40; 180×60; 230×40 răng |
5. Đối chiếu với máy
| Sản phẩm | Cỡ lưỡi cắt | Tốc độ không tải |
|---|---|---|
| Máy cắt gạch 110mm FEG EG-112 | 115mm | 11000 vòng/phút |
| Máy cắt gạch 110mm FEG EG-113 | 115mm | 11000 vòng/ phút |
| Máy cắt góc nghiêng (nhôm, gỗ) curoa FEG EG-1229 | 255mm | 6000 vòng/phút |
| Máy cắt góc nghiêng cổ trượt (nhôm, gỗ) FEG EG-1226L | 255mm | 6000 vòng/phút |
Đối chiếu cỡ lưỡi với máy là điều kiện tiên quyết: máy cắt gạch Máy cắt gạch 110mm FEG EG-112 và Máy cắt gạch 110mm FEG EG-113 dùng lưỡi 115 mm; máy cắt góc nghiêng Máy cắt góc nghiêng (nhôm, gỗ) curoa FEG EG-1229 và Máy cắt góc nghiêng cổ trượt (nhôm, gỗ) FEG EG-1226L dùng lưỡi 255 mm; lưỡi cưa gỗ ECO 255×40 răng của AVATAR trùng cỡ với nhóm máy này. Không bao giờ lắp lưỡi lớn hơn cỡ tối đa của máy.
6. Vì sao không đổi chéo lưỡi giữa các vật liệu?
- Lưỡi cưa gỗ gặp gạch sẽ mẻ răng ngay lập tức và có thể văng mảnh.
- Lưỡi kim cương dùng cho gỗ không cắt được vì hạt mài cọ xát thay vì cắt, sinh nhiệt, dễ cháy gỗ và kẹt lưỡi.
- Đá cắt mỏng cho kim loại không dùng để cắt gạch vì cấu tạo hạt mài và liên kết khác nhau.
7. Dấu hiệu lưỡi đã mòn hoặc hỏng
- Cắt chậm hẳn, phải ép mạnh hơn trước đây.
- Lưỡi kim cương mất độ nhám ở mép cắt, bề mặt bóng loáng.
- Răng lưỡi cưa mòn tròn, cháy xém khi cắt gỗ.
- Lưỡi cong, nứt hoặc mất phần cắt.
- Máy rung hoặc kêu bất thường khi lắp lưỡi.
8. Bảo quản
Cất lưỡi nơi khô, treo hoặc đặt phẳng để tránh cong; tránh va chạm vào phần cắt. Lau sạch bụi và nhựa gỗ sau khi dùng. Không để lưỡi gần hóa chất ăn mòn.
9. An toàn
Đeo kính, khẩu trang chống bụi và bảo vệ tai khi cắt. Tắt máy, rút nguồn hoặc rút pin trước khi thay lưỡi. Kẹp chặt vật cắt và giữ che chắn của máy đúng vị trí. Không cắt ướt bằng lưỡi chỉ dùng cho cắt khô và ngược lại.
Cắt khô và cắt ướt: cân nhắc khi thi công
Nhiều lưỡi trên Viễn Đông có hai phiên bản khô và ướt. Cắt ướt dùng nước làm mát lưỡi và dập bụi, nên lưỡi ít nóng và bụi ít bay hơn, nhưng cần nguồn nước và dễ bắn nước, nhất là khi làm trong nhà. Cắt khô gọn và cơ động, thuận lợi cho việc cắt nhỏ lẻ tại công trình, nhưng sinh nhiều bụi và nóng hơn nên cần cắt ngắt quãng và có biện pháp chống bụi. Chọn theo điều kiện thi công thực tế chứ không chọn theo thói quen.
Kỹ thuật cắt gạch bằng máy cầm tay
- Kẻ đường cắt rõ ràng, kẹp hoặc đặt gạch chắc chắn trên mặt phẳng đỡ đều.
- Cắt một rãnh nông dọc đường kẻ trước, rồi cắt sâu dần theo một hoặc hai lượt thay vì cắt xuyên một lần, giúp mép ít sứt hơn.
- Giữ lưỡi thẳng góc và đẩy đều tay, không bẻ lưỡi để đổi hướng giữa chừng.
- Với đường cắt chéo, dùng máy có chức năng cắt nghiêng: Máy cắt gạch 110mm FEG EG-113 cho cắt góc nghiêng từ 0 đến 45 độ theo thông số.
- Để gạch và lưỡi nguội bớt sau những đường cắt dài khi cắt khô.
Ví dụ chọn lưỡi cho ba tình huống
| Tình huống | Hướng chọn | Lý do |
|---|---|---|
| Cắt vài viên gạch granite tại công trình không có nước | Lưỡi bản khô hoặc đa năng đúng cỡ máy | Cơ động, không cần nước |
| Cắt nhiều gạch trong xưởng có nước | Lưỡi bản ướt | Giảm nhiệt và bụi |
| Cắt thanh gỗ ván sàn nhỏ | Lưỡi cưa gỗ nhiều răng | Mép mịn hơn |
Sau khi cắt
Tắt máy, chờ lưỡi dừng hẳn rồi mới rút ra. Lau sạch bụi bám ở che chắn và khe thông gió của máy. Kiểm tra lưỡi xem có nứt, mẻ hay mất phần cắt trước khi cất. Cất lưỡi nơi khô ráo, đặt phẳng hoặc treo.
Câu hỏi thường gặp
Lưỡi 114 mm khác lưỡi 105 mm ở điểm nào?
Khác cỡ đường kính, nên phải chọn theo cỡ tối đa của máy. Trang sản phẩm ghi cả hai cỡ đều dùng cho gạch granite.
Lưỡi đa năng khác lưỡi gạch thường ra sao?
Trang sản phẩm ghi lưỡi đa năng của AVATAR và HAYNER dùng cho gạch granite. Nếu bạn cần cắt vật liệu khác, hãy hỏi kỹ thuật viên Viễn Đông trước khi mua.
Lưỡi ECO và Pro khác nhau thế nào?
Trang sản phẩm chỉ ghi tên nhóm và quy cách số răng. Nếu cần so sánh chi tiết, hãy liên hệ kỹ thuật viên Viễn Đông.
Xem thêm bài Lưỡi cắt loại nào tốt?, danh mục lưỡi cắt, lưỡi cưa hoặc gọi 0967 953 136.
Cần tư vấn chọn máy?
Kỹ sư Viễn Đông hỗ trợ miễn phí
Danh mục sản phẩm liên quan
Cần tư vấn chọn máy? Gọi 0967 953 136 hoặc xem Chọn máy theo công việc.
