Máy khoan pin bắt vít có vẻ đơn giản: bóp cò là quay. Nhưng thợ có kinh nghiệm biết rằng kết quả tốt hay xấu nằm ở những chi tiết nhỏ: chọn đúng nấc tốc độ, chỉnh đúng lực siết, dùng đúng đầu vít, giữ máy đúng tư thế. Làm sai thì vít bị toét, mũi khoan gãy, gỗ nứt hoặc pin nhanh xuống cấp. Bài này hướng dẫn từng bước từ lắp pin đến bảo quản, kèm các tính năng thực tế của dòng máy FEG và GOMES trên Viễn Đông. Thông số lấy từ trang sản phẩm và tài liệu của FEG; kỹ thuật bắt vít và khoan là kiến thức chung của nghề.
1. Làm quen với các bộ phận chính
- Đầu cặp: kẹp mũi khoan hoặc đầu vít. Đầu cặp tối đa 10 mm hoặc 13 mm tùy mẫu.
- Cần gạt đảo chiều: chọn quay thuận để bắt vít, khoan và quay nghịch để tháo vít.
- Công tắc nấc tốc độ: các mẫu ghi “Tốc độ (2 nấc)” cho phép đổi giữa nấc thấp và nấc cao.
- Vòng chỉnh lực siết: ở các mẫu có chức năng này, đặt mức lực siết để máy tự ngắt khi vít đạt lực; Máy khoan búa bắt vít dùng pin FEG EG-2113M ghi 18 bước chỉnh lực vít.
- Cò bấm biến tốc: bóp nhẹ cho tốc độ thấp, bóp sâu cho tốc độ cao.
- Chân pin và pin: pin gắn vào chân pin kiểu Makita ở dòng 21 V của FEG.
2. Tính năng của một số mẫu
| Sản phẩm | Lực siết | Tốc độ (2 nấc) | Đầu cặp max |
|---|---|---|---|
| Thân máy khoan FEG EG-A3M21-ID1060 | 60Nm | 450 – 1800v/ph | 10mm |
| Thân máy khoan FEG EG-AM21-ID1360 | 60Nm | 550 – 1800v/ph | 13mm |
| Thân máy khoan FEG EG-A3M21-ID1380 | 80Nm | 500 – 2000v/ph | 13mm |
| Thân máy khoan FEG EG-A3M21-ID13100 | 100Nm | 500 – 2100v/ph | 13mm |
| Máy khoan chạy pin (nguyên bộ) FEG EG-AM16-ID1045 | 45Nm | 450 – 1600v/ph | 10mm |
Các mẫu trên đều có hai nấc tốc độ. Ví dụ Thân máy khoan FEG EG-A3M21-ID1060 có hai nấc trong dải 450 đến 1.800 vòng/phút, Thân máy khoan FEG EG-A3M21-ID1380 trong dải 500 đến 2.000 vòng/phút và Thân máy khoan FEG EG-A3M21-ID13100 trong dải 500 đến 2.100 vòng/phút. Máy khoan búa bắt vít dùng pin FEG EG-2113M có hai dải tốc độ không tải là 0 đến 350 và 0 đến 1.200 vòng/phút. Với dòng GOMES, Thân máy khoan- bắt vít GOMES GB16-DB (16,8 V, đầu cặp 10 mm) có dải 0 đến 350 và 0 đến 1.400 vòng/phút, còn Máy bắt vít chạy pin (Pin Li-ion) GOMES C2M21-D1045 ghi tốc độ không tải 0 đến 1.450 vòng/phút.
3. Chuẩn bị trước khi dùng
- Kiểm tra pin đã sạc đủ; pin gắn chắc, không rơ.
- Chọn mũi khoan hoặc đầu vít đúng loại và đúng cỡ.
- Gài mũi vào đầu cặp, siết chặt; kéo thử để chắc mũi không trượt.
- Chọn chiều quay: thuận để bắt vít, nghịch để tháo.
- Chọn nấc tốc độ phù hợp (xem mục 4) và mức lực siết nếu máy có.
- Kẹp chắc vật cần khoan hoặc bắt vít.
4. Chọn nấc tốc độ
| Việc | Nấc nên chọn | Lý do |
|---|---|---|
| Bắt vít, nhất là vít dài hoặc vào vật liệu cứng | Nấc thấp | Mô men lớn, dễ kiểm soát, ít toét vít |
| Khoan lỗ lớn | Nấc thấp | Mô men lớn, mũi lớn không cần quay nhanh |
| Khoan lỗ nhỏ trên gỗ, nhựa, kim loại mỏng | Nấc cao | Mũi nhỏ cắt tốt hơn khi quay nhanh |
Đây là quy ước chung của máy khoan hai nấc: nấc thấp mô men cao, tốc độ chậm; nấc cao tốc độ lớn, mô men thấp hơn. Đừng đổi nấc khi máy đang quay vì có thể làm hỏng hộp số.
5. Chỉnh lực siết để không toét vít
Ở máy có vòng chỉnh lực, đặt số nhỏ cho vít nhỏ và vật liệu mềm, tăng dần cho vít lớn hơn. Quy tắc thực hành: bắt đầu từ mức thấp, thử trên vật liệu thừa, nếu vít chưa vào đủ thì tăng một nấc. Khi đạt lực, máy sẽ kêu “tạch” và ngừng siết; không ép tiếp. Với máy không có vòng chỉnh lực, hãy điều khiển bằng độ sâu bóp cò và dừng khi vít vừa chạm mặt.
6. Kỹ thuật bắt vít đúng cách
- Đặt đầu vít vào rãnh vít, giữ thẳng trục và ấn nhẹ để đầu vít ăn khớp trước khi bóp cò.
- Bóp cò từ từ để vít bám vào vật liệu, sau đó tăng tốc.
- Giữ máy thẳng trục với vít trong suốt quá trình.
- Giảm tốc khi vít gần vào hết để không làm lún đầu vít hoặc toét.
- Với gỗ cứng hoặc vít gần mép, khoan lỗ dẫn trước để tránh nứt gỗ.
- Với thạch cao, dừng khi đầu vít chìm vừa mặt, không bắt quá sâu làm rách giấy.
7. Kỹ thuật khoan bằng máy pin
- Đánh dấu tâm lỗ; với kim loại nên dùng mũi nhọn đánh dấu để mũi không trượt.
- Khoan lỗ nhỏ dẫn hướng trước khi khoan lỗ lớn trên kim loại.
- Giữ máy vuông góc, ép vừa phải.
- Rút mũi ra thường xuyên khi khoan sâu để đẩy phoi.
- Với bê tông và gạch, chỉ dùng máy ghi khả năng khoan bê tông; xem bài Máy khoan bê tông dùng pin loại nào tốt?.
8. Chọn đầu vít và mũi khoan
Đầu vít phải đúng kiểu và đúng cỡ với đầu vít: đầu vít sai cỡ làm toét đầu vít và hỏng đầu vít. Dùng đầu vít còn nguyên cạnh, không mòn. Mũi khoan phải đúng vật liệu: mũi HSS cho thép và inox, mũi khoan gỗ cho gỗ, mũi khoan tường cho gạch; xem danh mục mũi khoan, mũi khoét.
9. Bảo quản và sử dụng pin
- Sạc đúng sạc, đúng điện áp; xem bài Pin, sạc loại nào tốt?.
- Không dùng đến cạn pin; thay pin khi máy yếu rõ rệt.
- Không để pin dưới nắng hay nơi nóng; không làm chập cực.
- Rút pin trước khi thay mũi hoặc cất máy.
10. Những lỗi thường gặp
- Bắt vít ở nấc cao nên toét đầu vít.
- Đầu vít không khớp, làm mòn đầu vít.
- Ép quá mạnh làm mũi kẹt và máy nóng.
- Không rút pin khi thay mũi.
- Dùng máy khoan thường để khoan bê tông.
11. An toàn
Đeo kính bảo hộ khi khoan; không đeo găng bằng vải hở khi khoan quay; kẹp chắc vật cần khoan; giữ máy bằng hai tay khi khoan lỗ lớn vì máy có thể giật khi mũi kẹt; không dùng máy khi pin hoặc vỏ máy có dấu hiệu hư hỏng.
Bắt vít vào từng loại vật liệu
| Vật liệu | Lưu ý |
|---|---|
| Gỗ mềm | Nấc thấp, lực siết thấp đến vừa; bắt vít thẳng, không cần khoan dẫn nếu vít nhỏ |
| Gỗ cứng, vít gần mép | Khoan lỗ dẫn trước để tránh nứt gỗ; nấc thấp và lực siết đủ |
| Thạch cao, tấm mỏng | Lực siết thấp, dừng khi đầu vít chìm vừa mặt |
| Kim loại mỏng | Dùng vít và mũi phù hợp, nấc thấp, ép đều, tránh ép nghiêng |
Xử lý sự cố nhanh
- Máy không chạy: kiểm tra pin đã gắn chắc chưa, pin còn điện không, cần gạt đảo chiều có đang ở giữa không.
- Pin hết điện nhanh: kiểm tra tải quá nặng, mũi cùn, pin đã xuống cấp; xem bài về pin.
- Mũi trượt trong đầu cặp: siết lại đầu cặp, kiểm tra mũi không mòn chuôi.
- Máy nóng: tắt máy để nguội, kiểm tra mũi và lực ép.
- Có tiếng lạ hoặc mùi khét: ngừng dùng và liên hệ trung tâm bảo hành.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao vít bị toét đầu?
Thường do đầu vít sai cỡ, mòn, ép nghiêng hoặc bắt ở nấc tốc độ cao với lực siết lớn. Dùng đầu vít đúng cỡ, thẳng trục và nấc thấp.
Có nên dùng máy khoan để tháo vít chặt?
Được, bằng chiều quay nghịch ở nấc thấp. Với vít rất chặt, nên dùng thêm dụng cụ phù hợp.
Máy ghi lực siết 45 Nm hay 100 Nm khác nhau thế nào?
Lực siết lớn hơn khỏe hơn khi bắt vít dài và khoan lỗ lớn. Xem bài Lực siết Nm là gì? và Máy khoan cầm tay dùng pin loại nào tốt?.
Gọi 0967 953 136 hoặc xem danh mục máy khoan, bắt vít dùng pin.
Cần tư vấn chọn máy?
Kỹ sư Viễn Đông hỗ trợ miễn phí
Danh mục sản phẩm liên quan
Cần tư vấn chọn máy? Gọi 0967 953 136 hoặc xem Chọn máy theo công việc.
Bài viết liên quan
Máy khoan pin hay khoan điện: thợ nên chọn loại nào?So sánh máy khoan pin và khoan điện: khả năng khoan, công suất, cơ động, thời gian làm việc, chi phí và…
Máy khoan cầm tay dùng pin loại nào tốt? Chọn theo việcCách chọn máy khoan cầm tay dùng pin: đọc điện áp, lực siết Nm, tốc độ, đầu cặp, khả năng khoan; bảng…
Công dụng các loại máy khoan cầm tay: khoan gì, chọn loại nàoCông dụng các loại máy khoan cầm tay: khoan điện thường, khoan búa, khoan 2 trong 1, khoan bê tông và khoan…