Trong xây dựng và hoàn thiện, sai số nhỏ lúc đo thường thành lỗi lớn lúc thi công: tường lệch, gạch không khít, cửa không vừa, ống không thẳng. Vì vậy dụng cụ đo và cách dùng chúng quan trọng không kém máy khoan hay máy cắt. Bài này giới thiệu các dụng cụ đo và dụng cụ phụ trợ cầm tay trên Viễn Đông gồm thước dây AVATAR và HAYNER, thước đầm hợp kim nhôm, máy cân mực laser và dao trổ, kèm cách đo đúng, những lỗi thường gặp và cách bảo quản. Quy cách và thông số lấy từ trang sản phẩm và tài liệu của FEG; phần kỹ thuật đo là kiến thức chung của nghề.
1. Thước dây: quy cách và cách chọn
| Mẫu | Quy cách theo trang sản phẩm |
|---|---|
| Thước dây màu đỏ (vỏ nhựa) AVATAR AV-TD thước dây AVATAR vỏ nhựa màu đỏ | 5 m × 19 mm; 5 m × 25 mm; 7,5 m × 25 mm; 10 m × 25 mm |
| Thước dây HAYNER HN-TD25 thước dây HAYNER | 5 m × 25 mm; 7,5 m × 25 mm |
Chiều dài quyết định tầm với: thước 5 m đủ cho nội thất và đo phòng thông thường; thước 7,5 hoặc 10 m hợp đo nhà, đo mặt bằng. Bề rộng lưỡi thước (19 hoặc 25 mm) ảnh hưởng độ cứng khi kéo ra: lưỡi rộng 25 mm thường đứng được xa hơn khi đo một mình trên cao hoặc đo qua khoảng trống. Với đo thường xuyên cả ngày, thước lưỡi 25 mm tiện hơn; với mang theo gọn, thước 5 m × 19 mm nhẹ hơn.
2. Cách đọc và dùng thước dây
- Móc đầu thước vào mép vật cần đo; nếu không móc được thì áp sát đầu thước vào mép.
- Kéo thước thẳng, không để lưỡi thước võng hay xoắn; giữ thước song song với cạnh cần đo.
- Đọc số ở mép cần đo, nhìn vuông góc với mặt thước để tránh sai số góc nhìn.
- Đánh dấu bằng bút chì mảnh hoặc dao vạch, không dùng đầu bút to.
- Với đo chính xác, đo hai lần và so sánh.
3. Đầu móc của thước dây
Đầu móc của thước thường có một khe nhỏ cho phép nó trượt một đoạn bằng đúng độ dày đầu móc: khi kéo ra để móc vào cạnh thì đo “ngoài”, khi đẩy vào để áp sát thì đo “trong”, và đầu móc tự bù khoảng đó. Vì vậy đầu móc lỏng nhẹ là bình thường, nhưng đầu móc cong, mòn hoặc lỏng quá mức sẽ gây sai số. Kiểm tra bằng cách đo cùng một đoạn từ vạch 10 cm thay vì từ đầu thước; nếu kết quả khác biệt thì đầu móc đã sai.
4. Thước đầm và thước chuẩn phẳng
Thước Đầm – 2m FEG EG- 2M là thước đầm của FEG làm bằng hợp kim nhôm, dài 2 m, dày 5 ly theo thông số. Thước đầm dùng để gạt phẳng bề mặt bê tông, vữa trong lúc đổ nền; cạnh thẳng của thước còn dùng để kiểm tra độ phẳng của nền. Với đầm bê tông, FEG có đầm thước đầu rung Đầm Thước (đầu rung-2m)- Nguyên bộ FEG EG-500-2 (Bộ) (500 W, tần số rung 6.000 đến 12.000, kèm thước 2 m và dây điện kéo dài 5 m theo tài liệu), xem bài Đầm bê tông: đầm dùi, đầm thước và dây đầm.
5. Máy cân mực laser
Khi cần lấy mực chuẩn trên khoảng cách lớn, máy cân mực laser nhanh và chính xác hơn dây và nivô. Máy chỉ vạch 5 tia lazer xanh FEG EG-751 và Máy soi tia (lazer xanh – 5 tia) FEG EG-752 của FEG, Tia lazer xanh – 5 tia GOMES GB-0750 (bao gồm chân 1.2m), Máy chỉ vạch 5 tia lazer xanh GOMES GB-0751 và Máy soi tia – 5 tia lazer xanh GOMES GB-0752 của GOMES là laser xanh 5 tia, phạm vi đo 10 đến 40 m, độ chính xác 1 mm trên 7 m; Chân máy chỉ vạch Lazer TRIPOT GOMES là chân máy cao 1,0 m. Xem bài Máy cân mực laser và máy lát gạch pin cho thợ ốp lát để biết cách dùng và kiểm tra độ chính xác của máy.
6. Dao trổ và dụng cụ cắt nhỏ
Dao trổ cỡ vừa AVATAR KW-Trio 3513 là dao trổ cỡ vừa của AVATAR: kích thước 145 × 20 × 26 mm, tay cầm nhựa cứng, đi kèm 2 lưỡi dao, đóng vỉ treo. Theo quy cách trên trang sản phẩm, dao trổ có ba cỡ nhỏ, vừa và to. Dao trổ dùng để rạch giấy, bao bì, cắt vật liệu mỏng và vạch đường cắt. Thay lưỡi khi cùn; dao cùn dễ trượt và nguy hiểm hơn dao sắc. Với ghim và vật liệu mỏng, Súng bắn ghim AVATAR 3 in1 AV-BD01-1 là súng bắn ghim 3 trong 1 (ghim 8, 10, 12 mm).
7. Chọn dụng cụ đo theo việc
| Việc | Dụng cụ gợi ý |
|---|---|
| Đo kích thước phòng, vật liệu | Thước dây 5 đến 10 m |
| Kiểm tra độ phẳng nền, gạt phẳng bê tông | Thước đầm dài 2 m |
| Lấy mực ngang, dọc trên khoảng cách xa | Máy cân mực laser xanh 5 tia, kèm chân máy |
| Rạch, vạch đường cắt, mở bao bì | Dao trổ |
| Cố định vật liệu mỏng | Súng bắn ghim |
8. Những lỗi thường gặp khi đo
- Để thước võng hoặc xoắn khi đo khoảng dài.
- Đọc số khi nhìn lệch góc.
- Quên bù đầu thước, đo không thống nhất giữa các vị trí.
- Đánh dấu bằng nét quá to, làm tăng sai số khi cắt.
- Dùng thước đã cong, mòn đầu móc hoặc mờ vạch.
- Không kiểm tra lại máy laser sau khi va chạm.
9. Bảo quản dụng cụ đo
- Thu thước dây chậm, không để lưỡi thước tự bật mạnh vào vỏ vì đầu móc dễ cong.
- Lau sạch bụi, vữa bám trên lưỡi thước; không để thước ẩm.
- Không dùng thước làm dụng cụ nạy hoặc đo trên vật sắc có thể cắt lưỡi.
- Cất máy laser trong hộp, tránh va đập, nhiệt cao; sạc pin đúng cách.
- Lưu trữ dụng cụ đo riêng, tránh để chung với dụng cụ nặng; xem bài Sắp xếp hộp đồ nghề.
10. Quy trình kiểm tra độ chính xác của thước
Định kỳ, đặt hai thước dây cạnh nhau (hoặc so với một thước chuẩn) và đọc ở các vạch 1 m, 3 m, 5 m. Nếu chênh lệch lớn, hãy loại thước. Với thước đầm, đặt lên mặt phẳng chuẩn và soi ánh sáng qua khe dưới thước để phát hiện chỗ cong. Với máy laser, thực hiện phép kiểm tra hai đường như trong bài về cân mực.
Ví dụ quy trình đo và kiểm tra khi lát nền
- Đo kích thước phòng bằng thước dây; ghi lại chiều dài và chiều rộng ở nhiều vị trí vì tường hiếm khi song song tuyệt đối.
- Dùng máy cân mực laser lấy mực chuẩn cho cao độ nền; đánh dấu trên bốn góc.
- Gạt phẳng lớp vữa nền bằng thước đầm, kiểm tra độ phẳng bằng cạnh thước.
- Lát gạch theo đường chuẩn; kiểm tra từng hàng bằng thước và nivô.
- Sau khi lát, đo lại các vị trí quan trọng để xác nhận độ phẳng và độ vuông.
Nguyên tắc ghi chép số đo
Ghi số đo ngay khi đo, kèm vị trí và đơn vị, thay vì nhớ. Dùng đơn vị thống nhất (milimét hoặc centimét) để tránh nhầm khi chuyển số. Khi truyền số đo cho người khác, đọc lại và xác nhận. Cách làm đơn giản này giảm đáng kể lỗi cắt sai vật liệu.
Câu hỏi thường gặp
Thước dây 19 mm hay 25 mm?
Lưỡi rộng hơn cứng hơn khi kéo xa; lưỡi hẹp nhẹ và gọn hơn. Chọn theo cách dùng chính của bạn.
Bao lâu nên thay thước dây?
Khi vạch mờ, đầu móc cong, lưỡi thước bị gập hoặc cho kết quả sai khi kiểm tra.
Mua dụng cụ đo ở đâu?
Gọi 0967 953 136 hoặc xem danh mục thước, dao và dụng cụ khác.
Cần tư vấn chọn máy?
Kỹ sư Viễn Đông hỗ trợ miễn phí
Danh mục sản phẩm liên quan
Cần tư vấn chọn máy? Gọi 0967 953 136 hoặc xem Chọn máy theo công việc.
